Column Gerard Rouwhorst – Onze manier van leven

Nederlanders nemen, net als andere Europeanen, uiteenlopende posities in debatten over vluchtelingen. Er zijn (nog steeds) idealisten die zeggen: ‘Wij kunnen het wel aan!’ Anderen voelen zich bedreigd en pleiten voor het sluiten van grenzen. Soms drastisch – tegen beter weten in? – en soms ook minder drastisch: ‘Wij kunnen een aantal vluchtelingen opvangen, maar dan moeten wij wel vooraf een maximum stellen.’ Om het allemaal wat vriendelijker over te laten komen, wordt er dan vaak aan toegevoegd: die vluchtelingen kunnen veel beter in de regio worden opgevangen. En dan wordt er soms zowaar gepleit voor een vorm van ontwikkelingshulp: we moeten daar dan maar wat geld voor beschikbaar stellen! Twee vliegen in één klap: de vluchtelingen geholpen en ons geweten gerustgesteld.

Bij dat alles wordt graag een beroep gedaan op ‘onze manier van leven’. Veel mensen zijn bang dat die wordt bedreigd en anderen vinden dat het met die bedreiging wel meevalt. Het is moeilijk in te schatten wie er gelijk heeft. Dat wij bepaalde (westerse) waarden willen koesteren, is alleen maar toe te juichen. En laten wij vooral niet naïef zijn. De vraag is wel: waar is ‘onze manier van leven’ op gebaseerd? Voor Joden en christenen kan over één ding geen twijfel bestaan: ze heeft haar wortels voor een belangrijk deel in de Joodse
Bijbel, de Tenach. En daar lezen wij klip en klaar: ‘Vreemdelingen mag je niet uitbuiten of onderdrukken, want jullie zijn zelf vreemdelingen geweest in Egypte’ (Exodus 20:22). Die tekst spreekt voor zich. Er is geen diepere, geestelijke, allegorische of wat voor uitleg nodig om hem te begrijpen. Maar daarmee worden zowel Joden als christenen – en niet alleen zij – met een lastige paradox geconfronteerd: hoe kunnen wij ‘onze manier van leven’ zo koesteren dat wij haar niet ondermijnen door haar te willen beschermen?

GERARD ROUWHORST
Voorzitter Katholieke Raad voor Kerk en Jodendom
Column verschenen in Kroniek 2 / 2016

Deel dit artikel in je netwerk:Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn