Acht jaar Benedictus XVI en het Jodendom

Toen acht jaar geleden kardinaal Ratzinger tot paus werd gekozen, waren veel katholieken die de betrekkingen met het Jodendom een warm hart toe droegen, bezorgd. Zou Benedictus XVI niet dat wat zijn voorganger op dit punt in gang had gezet, terugdraaien? Nu hij tot verrassing van velen als paus is teruggetreden, rijst als vanzelf de vraag of die angst terecht is geweest.

Wij kunnen niet ontkennen dat er pijnlijke momenten zijn geweest en dat er het een en ander is misgegaan. We kunnen dan denken aan de ophef rondom het (aangepaste) Goede Vrijdaggebed uit de ‘buitengewone’ (de ‘oude’) ritus. Absoluut dieptepunt was natuurlijk de affaire-Williamson. Verder veroorzaakten bepaalde theologische uitspraken die ook voor Joden gevoelig konden liggen, soms onrust.

Dit alles betekende echter geen fundamentele koerswijziging. Uiteraard bleef kardinaal Ratzinger ook als paus Benedictus een theologieprofessor die geen water bij de dogmatische wijn wilde doen en als de dood was voor theologische nieuwlichterij. En ook kan niet worden ontkend dat hij soms naïef en onhandig kon zijn. Dat hij de bisschopswijding van iemand als Williamson wilde erkennen, is daar wel het bewijs van. Men had in het Vaticaan, zoals Benedictus achteraf zelf toe gaf, wat meer moeten googlen.

Desondanks heeft per saldo Benedictus XVI de lijn van Nostra aetate en zijn voorganger onverkort doorgezet en op dat punt geen compromissen gesloten – of willen sluiten – met de Pius X beweging. Dat pleit voor de man over wie wij binnenkort kunnen spreken als de ‘vorige paus’. Maar het betekent ook dat de toenadering tot het Joodse volk die Johannes Paulus II met zoveel inzet en charisma heeft gezocht, niet kan worden afgedaan als een persoonlijke hobby van deze Poolse paus. De beweging die hij in gang heeft gezet is onomkeerbaar geworden. Dat is mede ook te danken aan Benedictus XVI.

Gerard Rouwhorst,
Katholieke Raad voor Kerk en Jodendom

 

Deel dit artikel in je netwerk:Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn