Hervormen, herlezen en hernieuwen 2

Onder dit thema vond van 2 tot 5 juli in het Duitse Bonn de jaarlijkse conferentie plaats van de Internationale Raad van Christenen en Joden (International Council of Christians and Jews, ICCJ). Het was de 70ste verjaardag van de Conferentie van Seelisberg (1947) en het thema was mede ingegeven door de 500ste verjaardag van de start van de Reformatie: Martin Luther en 500 jaren traditie en hervorming in het jodendom en het christendom.
Bij de opening werd de hoofdlezing uitgesproken door de Argentijnse rabbijn Abraham Skorka, die vriendschappelijke contacten onderhoudt met paus Franciscus. Hij zei dat hij zijn inspiratie haalt uit de geschriften van Martin Buber en rabbijnse bronnen en schilderde een levendig beeld van de relatie tussen traditie en verandering. Hij onderstreepte dat de God van de Bijbel een levende God is, zijn Woord is een levend woord, dat openstaat voor interpretatie en hernieuwing. Voor hem is de traditie de grondslag van alle creativiteit en vernieuwing, tussen beide zijn er spanningen, maar geen tegenstellingen. Joden en christenen zullen samen een nieuwe grammatica en een nieuwe woordenschat moeten ontwikkelen om tot een juiste uitdrukking van hun wederzijds begrip te komen.
Voor volledige impressie van deze dagen mogen we opnieuw verwijzen naar de persoonlijke dagboekaantekeningen van Eeuwout van der Linden:
ICCJ Bonn juli 2017-web

“Hervorming, herlezen, vernieuwen”

De Nederlandse deelnemers aan de conferentie.

Onder dit thema komen van 2 juli tot 5 juli 2017 joden en christenen van over de hele wereld bij elkaar voor de jaarlijkse conferentie die georganiseerd wordt door de ICCJ (International Council of Christians and Jews). De conferentie vindt dit jaar plaats in Bonn, waar het internationale hoofdkantoor van de ICCJ is gevestigd in het huis waar de grote Joodse denker Martin Buber leefde tot nazi-vervolging hem dwong om Duitsland te ontvluchten. Maar Bonn is vooral ook gastheer vanwege de 500ste verjaardag van de Reformatie. Alle conferenties staan in het teken van Martin Luther en 500 jaar van traditie en hervorming in jodendom en christendom.
De ICCJ is opgericht als reactie op de Sjoa, de Holocaust, om de diepgewortelde wortels van wantrouwen, haat en angst te onderzoeken die tot de grootste vervolging en vernietiging van joden heeft geleid. ICCJ dient als een parapluorganisatie van 40 nationale joods-christelijke dialoogorganisaties wereldwijd, ook vanuit Nederland.

Joodse muziek

Joden en christenen hebben dezelfde wortels, maar gaan al eeuwenlang hun eigen weg. Ook muzikaal. Het psalmzingen is een vast onderdeel van zowel de joodse als christelijke cultuur en deze heeft bij beide een eigen ontwikkeling doorgemaakt. De liturgie zoals die in joodse tempels werd uitgevoerd is een van de belangrijkste bronnen voor de latere gezangen van de kerk van Rome. Het grootste deel van het gregoriaanse liedrepertoire is ook psalmtekst.

Het is niet bekend hoe de melodieën van de psalmen oorspronkelijk geklonken hebben, omdat er lange tijd geen notenschrift bestond. Europese klassieke muziek is afhankelijk van notenschrift. Dankzij het notenschrift is natuurlijk is muziek vereeuwigd. De Joodse manier van musiceren is anders. Het is van oorsprong veel meer improvisatorisch. Er is hebt een bepaalde modus, een steiger, waarop men zich vrij kan bewegen en de melodieën zijn in de loop der eeuwen mondeling overgeleverd, terwijl het gregoriaans onder paus Gregorius zijn definitieve vorm heeft gekregen.

Er wordt de laatste tijd aandacht aan muziek besteed. Hoe komt het dat wij sommige muziek als Joods ervaren? Is muziek altijd Joods als de componist Joods is? Of, andersom: als een niet-Joodse componist een Joods gebed op muziek zet (zoals het Kol Nidré van Max Bruch), is dát Joodse muziek? Wie meer wil weten kan hiervoor o.a. terecht op: https://joods.net/cursusinfo/joodsemuziek/