Werkmateriaal Dag van het Jodendom 2018

Rond de officiële datum van 17 januari 2018 vinden er in alle Nederlandse bisdommen activiteiten plaats in het kader van de Dag van het Jodendom. Werkmateriaal voor deze dag is te vinden op http://www.dagvanhetjodendom.nl. In 2018 staat het thema ‘Traditie’ centraal. Wat geven we eigenlijk door? Wat bedoelen we precies als we het hebben over de ‘joodse’ en de ‘christelijke’ traditie? En hoe krijgt het begrip ‘leren’ binnen de joodse gemeenschap gestalte? Het onderwerp kan niet alleen vanuit zeer verschillende en boeiende gezichtspunten benaderd worden. Het is ook een spannend thema omdat het gebruik van het begrip ‘joods-christelijke’ traditie als Nederlandse cultuurdrager – bijvoorbeeld in de politiek – stevige discussie oproept. Kan je beide op die manier samentrekken? De Dag van het Jodendom is een initiatief van de Nederlandse Bisschoppenconferentie en wordt in nauwe samenwerking met de Katholieke Raad voor Kerk en Jodendom georganiseerd. De dag beoogt de kennis over het Jodendom onder christenen te bevorderen en wil de dialoog tussen joden en christenen stimuleren.

Ambivalentie

“De Joodse identiteit wordt getekend door een grote ambivalentie over weerbarstige onderwerpen.” Dat zei journaliste Ronit Palache tijdens de landelijke Netwerkdag Kerk & Israël-dag van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) op 23 oktober in Utrecht. Zij interviewde 250 Nederlandse Joden van drie generaties voor haar boek ‘Ontroerende onzin’.

Tot Panaches eigen verrassing leverden al die gesprekken geen eenduidig beeld op. Iedereen voelt zich in meer of mindere mate betrokken bij het Jodendom maar over belangrijke thema’s zoals ‘vaderjoden’ (is iemand ook Joods met alleen een Joodse vader?), gemengd trouwen, homoseksualiteit en Israël ziet Panache soms pijnlijk grote verdeeldheid. Met misschien de definitie van wat het Jodendom nou precies inhoudt nog wel als de grootste splijtzwam.

Melodie

Ronit Panache groeide zelf op in een traditioneel Joods gezin in een lange generatie van bestuurders van de Portugees-Israëlitische gemeente in Amsterdam. Toch beschouwt zij zichzelf niet als een gelovige. Tegelijk houdt zij sommige rituelen uit haar kindertijd in ere, zoals het vasten tijdens de Grote Verzoendag en dan lopend naar de sjoel. In een interview met het Nederlands Dagblad noemde Panache die dubbelheid een soort melancholische binding. “Het gaat over de generaties voor mij, mijn overgrootvader, opa en vader, die hele dynastie. Dat is wat ik er voel: de melodieën, de historie. Maar met religie heeft dat geen klap te maken.”

Knutselen

Na Auschwitz is ‘God’ voor veel Joden een complex begrip geworden, zelfs al houden mensen vast aan gebruiken als kosher eten en sjabbat te vieren. Die ogenschijnlijke dubbelzinnigheid over de invulling van het begrip Jood-zijn, is de belangrijkste rode draad die Paniche in de gesprekken terug zag komen. De Joodse identiteit gaat over “herkenning, verbintenis, historisch besef, traditie, cultuur”, aldus Paniche, maar hoe je het Jood-zijn verder vorm geeft, is sterk verschillend. “In het boek is iedereen ambivalent over zijn Joods zijn, kneedt en knutselt eraan. Niemand blijft zijn hele leven Joods op dezelfde manier.”

Classicaal

De jaarlijkse Netwerkdag van de PKN stond verder in het teken van de nieuwe kerkelijke structuur, met als belangrijkste verschil het terugbrengen van 74 zogeheten classicale vergaderingen naar 12. Elke regio krijgt ook een ‘geestelijk leider’, die volgens sommigen best een bisschop mag heten al wordt die term zorgvuldig vermeden. Enkele aanwezigen vreesden dat hierdoor de aandacht voor het Jodendom in het gedrang zou komen, maar daar is volgens projectleider ds Lieuwe Giethoorn geen enkele reden voor. De landelijke Kerk & Israël-dag is vooral bedoeld om de verantwoordelijken voor de jaarlijkse Israëlzondag te inspireren en te motiveren.

Studiebezoek aan Krakow & Auschwitz (2-5 februari 2018)

Dit programma wordt aangeboden in het Engels voor studenten aan universiteiten en hogescholen. Ook het bezoek aan het Memorial Auschwitz-Birkenau is onder leiding van een Engelse gids. Op deze manier kunnen ook internationale studenten deelnamen aan dit studiebezoek.

We must not forget the Holocaust. We must remember those who lost their lives so it will not happen again. Join us on our visit to Auschwitz, 2-5 February, 2018. It is open to students at Dutch universities at Bachelor, Master and PhD-level. We remember by visiting Auschwitz innocent lives who perished in the Second World War.

What can we learn for the future? The people who are in the midst of armed conflicts try to save their loved ones and themselves, often by leaving their homes and searching for a place that will guarantee them safety and peace. There are people in need whom we call refugees and people who can help them rebuild their lives after many hardships and war traumas. And yet, in current political debates, we see much resistance and hear many hateful words toward those who were force to leave their countries and flee for their lives. How can we not learn from history? Lees verder